Văn hóa Việt vẫn là "mỏ vàng" ý tưởng của thế hệ nhà thiết kế trẻ
Từ Trúc Chỉ, gốm men lam, nón lá đến áo tứ thân hay hình ảnh cây lúa, những biểu tượng vốn quen thuộc trong đời sống được các sinh viên K16 ngành Thiết kế Thời trang và K6 ngành Công nghệ May, Khoa Mỹ thuật Ứng dụng, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương "khoác" lên diện mạo hiện đại. Không còn là những hình ảnh minh họa đơn thuần, mỗi bộ sưu tập đều cho thấy sự đầu tư về nghiên cứu và nỗ lực kể lại câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ thiết kế của thế hệ trẻ.
Không sao chép di sản, sinh viên chọn cách "đối thoại" với truyền thống
Điểm thú vị trong các đồ án năm nay là sinh viên không sử dụng văn hóa như một lớp trang trí bề mặt. Thay vào đó, nhiều bạn dành thời gian tìm hiểu nguồn gốc, kỹ thuật, cấu trúc và giá trị của từng chất liệu trước khi đưa vào thiết kế.
Nhờ vậy, Trúc Chỉ, gốm men lam hay nón lá đã trở thành cảm hứng để phát triển phom dáng, kết cấu, bảng màu và kỹ thuật xử lý chất liệu.
Đó cũng là lý do các bộ sưu tập mang đến cảm giác vừa quen thuộc, vừa mới mẻ, khi những giá trị truyền thống được đặt trong ngôn ngữ của thời trang đương đại.
Trúc Chỉ: Nghệ thuật giấy trở thành chất liệu của thời trang
Một trong những đồ án nổi bật của ngày cuối là bộ sưu tập của Nguyễn Thị Diễm Quỳnh, lấy cảm hứng từ nghệ thuật Trúc Chỉ.
Thay vì tái hiện những bức giấy nghệ thuật quen thuộc, sinh viên nghiên cứu hiệu ứng ánh sáng, cấu trúc sợi giấy và những mảng hoa văn đặc trưng để chuyển hóa thành các lớp chất liệu trên trang phục dạ hội. Những đường cắt, lớp xếp và bề mặt xử lý tạo cảm giác vừa mềm mại, vừa giàu chiều sâu thị giác.
Bộ sưu tập cho thấy khả năng kết nối giữa nghệ thuật thủ công và thiết kế thời trang, đồng thời truyền tải mong muốn đưa Trúc Chỉ đến gần hơn với công chúng thông qua những cách thể hiện mới.
Diễm Quỳnh sử dụng các chất liệu nhẹ, xuyên sáng kết hợp nhiều kỹ thuật xử lý bề mặt, tạo phom và xếp lớp để tái hiện hiệu ứng đặc trưng của Trúc Chỉ trên trang phục. Bộ sưu tập mong muốn góp phần lan tỏa giá trị của nghệ thuật truyền thống, đồng thời cho thấy khả năng ứng dụng các chất liệu văn hóa Việt trong sáng tạo thời trang hiện đại.
Chia sẻ về quá trình thực hiện đồ án, Nguyễn Thị Diễm Quỳnh cho biết: "Em lựa chọn Trúc Chỉ vì đây là một loại hình nghệ thuật rất độc đáo nhưng chưa được nhiều người trẻ biết đến. Em mong muốn thông qua bộ sưu tập có thể kể lại vẻ đẹp của chất liệu này bằng ngôn ngữ thời trang, để di sản không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục được sáng tạo và lan tỏa trong đời sống hiện đại."
Gốm men lam: Khi những họa tiết cổ bước lên sàn diễn
Cũng khai thác chất liệu truyền thống, Nguyễn Thị Hải Yến lựa chọn gốm men lam làm nguồn cảm hứng cho bộ sưu tập dạ hội.
Điểm nổi bật nằm ở cách sinh viên chắt lọc bảng màu xanh - trắng đặc trưng cùng những đường nét mềm mại trên gốm cổ để phát triển thành hệ thống họa tiết và cấu trúc trang phục. Thay vì sao chép nguyên mẫu, các chi tiết được cách điệu theo tinh thần tối giản, hiện đại nhưng vẫn giữ được dấu ấn của chất liệu văn hóa Việt.
Bộ sưu tập được đánh giá cao nhờ khả năng cân bằng giữa yếu tố truyền thống và xu hướng thiết kế đương đại.
Nón lá: Biểu tượng quen thuộc nhưng được nhìn theo một cách rất khác
Nếu nhắc đến biểu tượng của Việt Nam, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến chiếc nón lá. Và đây cũng là nguồn cảm hứng được Hoàng Thị Yến Chi lựa chọn cho bộ sưu tập áo dài trình diễn.
Điều đáng chú ý là bộ sưu tập không tái hiện nguyên bản hình ảnh chiếc nón. Thay vào đó, các đường cong, kết cấu nan tre và hình khối đặc trưng được chuyển hóa thành phom dáng, chi tiết tạo hình và bố cục trên trang phục.
Qua góc nhìn của người trẻ, chiếc nón lá không chỉ là một biểu tượng văn hóa mà còn trở thành nguồn cảm hứng để sáng tạo nên những thiết kế giàu tính trình diễn, góp phần đưa hình ảnh truyền thống đến gần hơn với thời trang hiện đại.
Không chỉ Trúc Chỉ hay nón lá, văn hóa Việt còn được kể bằng nhiều câu chuyện khác
Bên cạnh ba đồ án tiêu biểu, ngày bảo vệ cuối còn xuất hiện nhiều bộ sưu tập tiếp tục khai thác các chất liệu văn hóa quen thuộc.
Đồ án của Nguyễn Phương Linh lấy cảm hứng từ hình ảnh phụ nữ Bắc Bộ đầu thế kỷ XX mang đến góc nhìn về vẻ đẹp của người phụ nữ Bắc Bộ Trong khi đó, một số đề tài khác tiếp tục khai thác tranh dân gian, nghệ thuật biểu diễn hay những biểu tượng gắn liền với đời sống người Việt.
Điểm chung của các bộ sưu tập là đều hướng tới việc "làm mới" di sản thay vì lặp lại những hình ảnh vốn đã quen thuộc. Điều này cũng phản ánh xu hướng nổi bật xuyên suốt mùa đồ án năm nay: đưa văn hóa Việt bước vào thời trang bằng tư duy sáng tạo của thế hệ mới.
Khi thời trang trở thành một cách gìn giữ di sản
Theo đánh giá của hội đồng chuyên môn, các đồ án khai thác văn hóa năm nay cho thấy sinh viên có sự tiến bộ rõ rệt trong nghiên cứu và phát triển ý tưởng. Thay vì chỉ sử dụng hình ảnh truyền thống làm điểm nhấn thị giác, nhiều bộ sưu tập đã biết khai thác chiều sâu của chất liệu văn hóa để xây dựng ngôn ngữ thiết kế riêng.
Chính cách tiếp cận đó giúp mỗi thiết kế không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn góp phần lan tỏa những câu chuyện về văn hóa Việt đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Văn hóa Việt vẫn còn rất nhiều câu chuyện để kể
Khép lại ngày cuối của Lễ Bảo vệ Đồ án Tốt nghiệp 2026, có thể thấy văn hóa Việt vẫn là nguồn cảm hứng bền bỉ đối với thế hệ nhà thiết kế trẻ.
Từ Trúc Chỉ, gốm men lam, nón lá đến áo tứ thân và cây lúa, mỗi bộ sưu tập đều cho thấy sự chủ động trong nghiên cứu, khả năng chuyển hóa di sản thành ngôn ngữ thiết kế và tinh thần sáng tạo không ngừng của sinh viên.
Khi những chất liệu truyền thống được kể lại bằng góc nhìn đương đại, văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục lan tỏa trong đời sống hôm nay. Đó cũng là một trong những dấu ấn đáng nhớ của mùa đồ án tốt nghiệp năm 2026, nơi những nhà thiết kế trẻ bắt đầu hành trình khẳng định bản sắc của mình bằng chính những giá trị thuộc về Việt Nam.
Tin: Hồng Hạnh
Photo: Tony Nguyen, Hải Đăng Phạm, Thanh Tấn Đinh, Xuân Thuỷ Phạm Ánh Tuyết, Thắng Phạm, Trịnh Trường
