Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên thăm vườn ươm và mô hình trồng trình diễn cây chanh dây ở xã Sơn Tây Thượng.
Trên những triền đồi ở thôn Nước Tang, xã Sơn Tây Thượng, những loại cây trồng quen thuộc như keo, mì vốn gắn bó lâu năm nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao đang dần nhường chỗ cho các loại cây có giá trị như cà phê, sầu riêng.
Sự chuyển đổi này không diễn ra một cách tự phát mà được khởi nguồn từ cách làm mới, với sự liên kết chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân, từng bước mở ra hướng đi bền vững cho sản xuất nông nghiệp.
Nhằm khai thác lợi thế tự nhiên, từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, UBND xã Sơn Tây Thượng đã chủ động phối hợp với Trung tâm Ứng dụng khoa học và công nghệ tỉnh, doanh nghiệp triển khai mô hình phát triển vùng nguyên liệu sạch theo hướng công nghệ cao, bền vững.
Đến nay, mô hình liên kết đã thu hút 12 hộ dân tham gia, với diện tích khoảng 15ha. Hoạt động sản xuất từng bước thoát khỏi tình trạng manh mún, chuyển sang tổ chức theo chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, tạo nền tảng cho phát triển ổn định, lâu dài.
Mô hình tập trung phát triển các loại cây chủ lực như cà phê, sầu riêng, đồng thời trồng xen chanh dây, khoai lang Nhật Bản… qua đó không chỉ nâng cao giá trị sản xuất mà còn tận dụng hiệu quả quỹ đất canh tác.
Điểm nổi bật của mô hình là sự đồng hành chặt chẽ của doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai. Vườn ươm giống được xây dựng tại chỗ, cung cấp nguồn cây giống đảm bảo chất lượng. Cùng với đó, cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn quy trình chăm sóc, hỗ trợ vật tư... Nhờ vậy, người dân yên tâm đầu tư, gắn bó với mô hình.
Ông Đinh Văn Nhân, một hộ dân tham gia mô hình cho biết, được hỗ trợ giống mới, hướng dẫn kỹ thuật và có doanh nghiệp cam kết bao tiêu sản phẩm nên nông dân rất phấn khởi. Đây là hướng đi mới, kỳ vọng mang lại thu nhập cao hơn so với trước.
Quan trọng hơn, thông qua mô hình, người dân từng bước thay đổi tập quán canh tác, tiếp cận quy trình kỹ thuật và chủ động ứng dụng khoa học vào sản xuất.
Ông Đinh Minh Tôn, ở thôn Nước Tang chia sẻ, trước đây người dân chủ yếu trồng keo, mì, hiệu quả chưa cao. Nay được chính quyền địa phương kết nối doanh nghiệp hỗ trợ nên người dân yên tâm hơn. Hiện cây trồng sinh trưởng tốt, kỳ vọng sẽ mang lại nguồn thu ổn định trong những năm tới.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế bước đầu, mô hình còn tạo chuyển biến rõ nét trong tư duy sản xuất của người dân. Nhiều hộ đã linh hoạt trồng xen cây ngắn ngày để tăng thu nhập, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hướng đến sản xuất nông nghiệp bền vững.
Xã Sơn Tây Thượng đang đẩy mạnh mở rộng vùng nguyên liệu, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa.
Địa phương đã xây dựng vườn ươm, hỗ trợ ươm khoảng 100 nghìn cây cà phê, gần 1.000 cây sầu riêng sinh trưởng tốt và tiếp tục trồng mới trên các diện tích đã được quy hoạch. Mục tiêu là hình thành vùng sản xuất cây công nghiệp tập trung trên 50ha, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Song song với đó, xã triển khai xây dựng bản đồ thổ nhưỡng - nông hóa nhằm làm cơ sở khoa học cho việc quy hoạch sản xuất, lựa chọn cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai, qua đó nâng cao hiệu quả canh tác và giảm thiểu rủi ro.
Trên nền tảng này, địa phương tiến hành rà soát, đánh giá lại diện tích cây trồng hiện có, nhất là các loại cây đặc trưng như cau, chuối, ổi, bưởi, mắc ca… để xây dựng phương án cải tạo, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Cùng với định hướng lại sản xuất, Sơn Tây Thượng tiếp tục thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp với các dự án trồng dứa Queen, cây dược liệu vông nem, thuốc lá công nghệ cao; đồng thời từng bước khai thác tiềm năng dưới tán rừng, thử nghiệm các loại dược liệu có giá trị.
Hiện địa phương đang tích cực làm việc với một số doanh nghiệp trong lĩnh vực dược liệu, nông nghiệp công nghệ cao… để sớm hoàn thiện thủ tục ký kết, triển khai các dự án, góp phần đa dạng hóa cây trồng và nâng cao giá trị sản xuất.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây Thượng Trần Hoài Thu, địa phương xác định nông nghiệp là một trong các trụ cột trong phát triển kinh tế, song phải chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa, gắn với liên kết và ứng dụng khoa học - kỹ thuật.
Trong thời gian tới, xã sẽ tập trung rà soát, lựa chọn và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng vùng, từng nhóm hộ. Đồng thời đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ người dân tiếp cận quy trình sản xuất tiên tiến, từng bước hình thành các chuỗi liên kết bền vững.
Qua đó, không chỉ nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích mà còn tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người dân một cách bền vững.
Dù còn nhiều khó khăn về hạ tầng, nguồn lực và trình độ sản xuất, nhưng với hướng đi phù hợp và sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, nông nghiệp Sơn Tây Thượng đang dần khởi sắc.
Từ những mô hình ban đầu, một vùng sản xuất hàng hóa đang từng bước hình thành, mở ra triển vọng phát triển bền vững cho vùng đất miền núi này.
