Trong bối cảnh hiện nay, khi thế giới đang chứng kiến những chuyển dịch mạnh mẽ của kỷ nguyên kinh tế tri thức, Việt Nam đang đứng trước vận hội lớn để khẳng định vị thế trên bản đồ quốc tế. Để hiện thực hóa khát vọng đó, vai trò của những định chế nghiên cứu chuyên sâu như Viện Kinh tế, văn hóa và Nghệ thuật trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, đóng vai trò là "kiến trúc sư" trong việc hoạch định và định vị các giá trị cốt lõi của dân tộc.
Sứ mệnh của Viện không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn những di sản tĩnh lặng trong bảo tàng, mà xa hơn thế, đó là việc khơi thông mạch nguồn văn hóa để biến chúng thành nguồn lực kinh tế dồi dào. Những năm gần đây, Viện đã khẳng định vị thế vượt trội thông qua các công trình nghiên cứu khoa học mang tính ứng dụng cao, giúp giải quyết bài toán hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Với nhãn quan sắc bén, đội ngũ chuyên gia tại Viện đã chỉ ra rằng, văn hóa không phải là một "chi phí" của xã hội mà là một "tài sản" sinh lời nếu được quản trị bằng tư duy đổi mới sáng tạo. Chính từ những lập luận chắc chắn này, Viện đã tham mưu nhiều chính sách quan trọng, giúp các cấp quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhận diện rõ nét hơn về sức mạnh của ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam.
Một trong những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật chính là năng lực kết nối và thúc đẩy thực tiễn. Minh chứng rõ nét nhất nằm ở sự thành đạt của những cộng sự, những nghệ sĩ và doanh nhân văn hóa đã đồng hành cùng Viện. Thông qua sự định hướng học thuật bài bản, nhiều dự án nghệ thuật đương đại đã không chỉ đạt được những giải thưởng danh giá trong và ngoài nước mà còn tạo ra những mô hình kinh tế sáng tạo hiệu quả, tạo công ăn việc làm và nâng cao đời sống cho cộng đồng nghệ nhân tại các địa phương. Sự thành công của các học viên và đối tác của Viện trong bối cảnh hiện nay là lời khẳng định đanh thép cho năng lực hiện thực hóa những ý tưởng táo bạo, biến khát vọng sáng tạo thành những giá trị vật chất và tinh thần cụ thể.
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, chúng ta không khỏi trăn trở trước câu hỏi phản biện: Tại sao với một kho tàng di sản đồ sộ, kinh tế văn hóa Việt Nam vẫn chưa thể bứt phá mạnh mẽ trên thị trường quốc tế? Phải chăng chúng ta đang thiếu đi những cơ chế bảo trợ đủ tầm hay sự thiếu hụt trong đào tạo quản trị văn hóa chuyên nghiệp? Trước những thách thức đó, Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật đã đưa ra những giải pháp chiến lược mang tính cải tạo bền vững. Thay vì chỉ trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước, Viện thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghệ thuật như một phần của trách nhiệm xã hội và chiến lược thương hiệu. Viện tin rằng, chỉ khi nghệ thuật được vận hành theo quy luật kinh tế hiện đại và kinh tế được soi sáng bởi những giá trị văn hóa nhân văn, chúng ta mới có thể tạo ra một sự phát triển trường tồn.
Sự gắn kết giữa Viện và cộng đồng không đơn thuần là mối quan hệ tư vấn học thuật, mà là sự sẻ chia về tầm nhìn và tâm huyết đối với di sản dân tộc. Viện luôn đặt mình ở tâm thế của người đồng hành, sẵn sàng tháo gỡ những nút thắt về pháp lý bản quyền, định hướng thị hiếu thẩm mỹ và kết nối các nguồn lực đầu tư cho sáng tạo. Trong bối cảnh hiện nay, khi công nghệ số đang tái định nghĩa lại cách chúng ta tiếp cận nghệ thuật, Viện càng chú trọng đến việc trang bị tư duy số cho các nghệ nhân, giúp họ làm chủ công cụ hiện đại để kể câu chuyện văn hóa Việt một cách sinh động và hấp dẫn hơn với bạn bè quốc tế.
Kết lại, sứ mệnh định vị giá trị quốc gia của Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật là một hành trình bền bỉ, đòi hỏi sự kết hợp giữa trí tuệ khoa học và cảm xúc nghệ thuật thăng hoa. Với nền tảng vững chắc và những kết quả thực chứng từ cộng đồng sinh viên, nghệ sĩ thành đạt, Viện cam kết tiếp tục nỗ lực vì một tương lai mà ở đó, mỗi nét vẽ, mỗi bản nhạc hay mỗi sản phẩm văn hóa Việt Nam đều mang trong mình sức mạnh kinh tế và niềm tự hào dân tộc. Đó không chỉ là mục tiêu của một tổ chức, mà là khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng bằng chính bản sắc và trí tuệ sáng tạo của mình.
Nhà báo Vương Xuân Nguyên - Viện Kinh tế, Văn hoá và Nghệ thuật
