Bản sắc dân tộc: Chìa khóa mở cánh cửa âm nhạc toàn cầu

Dưới đây là những trăn trở của Nghệ sĩ ưu tú Hương Giang về việc giữ gìn "mã định danh" văn hóa giữa dòng xoáy hội nhập. Là một Thượng tá và giảng viên thanh nhạc, cô khẳng định rằng càng đi vào chiều sâu của truyền thống, âm nhạc Việt càng có cơ hội vươn xa trên trường quốc tế.

Trong cuộc chơi toàn cầu, sự giống nhau chính là cái chết của nghệ thuật, chỉ có bản sắc dân tộc mới là tấm hộ chiếu quyền năng nhất để chúng ta bước vào những sân khấu lớn của thế giới. Tôi luôn nói với các học trò tại Trường Đại học văn hóa Nghệ thuật Quân đội rằng, bạn có thể hát kỹ thuật như một máy hát quốc tế, nhưng nếu không có tâm hồn Việt trong huyết quản, bạn sẽ mãi chỉ là một bản sao mờ nhạt.

img-5277-1775262132.jpeg

NSƯT Hương Giang cùng các học trò.
Thực trạng cho thấy một bộ phận không nhỏ nghệ sĩ trẻ đang quá sùng bái các trào lưu ngoại lai, copy nguyên bản cấu trúc phối khí và phong cách biểu diễn mà quên mất rằng kho tàng dân tộc mới là thứ khiến thế giới ngưỡng mộ. Khó khăn là làm sao để "phiên dịch" những giá trị âm nhạc cổ truyền như Xoan, Ca trù hay Bài chòi sang ngôn ngữ âm nhạc đương đại mà không làm biến dạng linh hồn của chúng.

Thuận lợi của chúng ta là một thế hệ khán giả toàn cầu đang có xu hướng tìm kiếm những thanh âm lạ lẫm, bản địa và thuần khiết. Giải pháp trực diện không phải là bảo tồn một cách cực đoan trong lồng kính, mà phải là "thanh tân hóa" di sản. Chúng ta cần khuyến khích các nhà sản xuất âm nhạc trẻ tìm tòi, sử dụng các nhạc cụ dân tộc trong những bản phối Pop, Rock hay Jazz một cách tinh tế và hiện đại.

Các cuộc thi sáng tạo âm nhạc dựa trên chất liệu dân gian cần được tổ chức quy mô hơn, có sự thẩm định của cả các chuyên gia văn hóa và các nhà sản xuất quốc tế. Khi chúng ta tự tin mang bản sắc của mình ra đối thoại với thế giới bằng một tư duy cởi mở và chuyên nghiệp, cửa ngõ toàn cầu sẽ tự động mở ra, định danh vị thế của âm nhạc Việt Nam trên bản đồ nhân loại.